Hapşırık Nedir? Neden Hapşırırız?

Hapşırık Nedir? Neden Hapşırırız?
6 Ekim 2016 tarihinde eklendi, 1.523 kez okundu.

 

Hapşırma; aksırma da denilen özellikle ağız ve burundan refleks olarak istemsiz şekilde ani ve şiddetli bir nefes verme şeklidir. Normal nefes vermekten tek farkı istem dışı olmasıdır. Ağız ve burundan aynı anda meydana gelen olaydır. Burun, içindeki kıllar sayesinde havadaki zararlı maddeleri tutan ve bu maddeleri süzerken burundaki sinirlerin uyarılması ile meydana gelen bu olayda havanın içindeki birçok yabancı madde ve alerjenler, güneş, parfüm gibi birçok etken mevcuttur.

 

Çeşitli alerjenler ya da dış etkenler, burun duvarındaki epitelyum hücrelerde, kaşınma ve rahatsızlığa neden olarak fizyolojik bir tepki oluşmasına neden olurlar. Hapşırma olayı da buradaki histamin ve lökotrien gibi kimyasalların salgılanması ile başlar. Solunumla alınan yabancı parçacıklar, alerjen reaksiyonu tetikleyen bazı maddeler, duman, polen, parfüm ve soğuk hava gibi birçok etken sebebiyle hapşırık oluşabilir. Bu bölgede sinir uçları uyarılmış olduğundan kaşıntı hissi de olabilir.

 

Hapşırmadan önce sinir uçları ikaz göndererek beyinde oluşan uyarılarla baş be boyun kaslarını uyararak ani nefes boşalması yaşanır. Bu tepki bazen o kadar hızlı olur ki hapşırıldığında çıkan hava hızı 150 km’yi bulabilir. Hapşırıldığı anda göğüs kafesinden gelen güçlü bir basınç ve yüksek hava akımı sırasında ses telleri kapanır. Solunumla alınan parçacıkların dışarı çıkarılmasıyla basınçla burnun içindeki zararlı parçacıklar da dışarı çıkarılmış olur. Uyku esnasında sinir sisteminin bir kısmı bloke edildiğinden hapşırma olayı genellikle uyurken olmaz, uyanıkken yaşanır.

 

Dünya nüfusunun% 18’i hapşırma reflexi hassasiyetindedir. Doktorlar özellikle hapşırığınızı tutmamanızı önerir. Çünkü hapşırma esnasında içerden o kadar güçlü ve hızlı bir basınç olur ki; burun ya da ağzınızı tıkadığınız anda beyne giden basınç beyin kanamasına ya da diğer bölgelerde hasar vererek kalp krizi, yüksek tansiyon, aort anevrizması gibi ciddi hastalıklara neden olabilmektedir. Kalp sağlığı için, akciğerlerdeki ölü havanın atılması için, sinüz kanallarının açılması için ve beyin damarlarının açılması için hapşırmak gerekmektedir. Hapşırıldığı anda kalp milisaniye gibi çok kısa süreli olarak durur ve tekrar çalışır. Bu nedenle çok yaşa deyimini kullanırlar. Bu reaksiyon genelde alerjik olduğundan bu durumu engelleyen anti histamin ilaçlar kullanılır. Güneşte tutan hapşırık ise daha çok genetik olduğu düşünülse de kesin bir sonuca ulaşılamamıştır.

Etiketler:

Hapşırık Nedir? Neden Hapşırırız? Konusuna 1 Yorum Yapıldı
  1. Kemal diyor ki:

    Güzel ve açıklayıcı bir makale olmuş. t

Sayfa başına git